Γιατί το diesel έγινε ακριβότερο από τη βενζίνη;
Μέχρι πριν λίγα χρόνια, η εξίσωση για κάθε οδηγό στην Ελλάδα ήταν απλή: αν κάνεις πολλά χιλιόμετρα, παίρνεις diesel γιατί είναι «τσάμπα». Σήμερα, όποιος περνάει έξω από ένα πρατήριο καυσίμων τρίβει τα μάτια του. Το πετρέλαιο κίνησης όχι μόνο έφτασε την τιμή της αμόλυβδης, αλλά την έχει ξεπεράσει κιόλας.
Πώς φτάσαμε σε αυτή την ανατροπή και γιατί το καύσιμο που θεωρούσαμε «φθηνό» έγινε είδος πολυτελείας; Η απάντηση δεν κρύβεται σε κάποια συνωμοσία, αλλά στη σκληρή πραγματικότητα της παγκόσμιας αγοράς.
Πρώτα απ' όλα, ας καταρρίψουμε έναν μύθο
Πολλοί πιστεύουν ότι η βενζίνη παράγεται από το diesel, άρα λογικά θα έπρεπε να είναι ακριβότερη. Στην πραγματικότητα, κανένα δεν βγαίνει από το άλλο. Και τα δύο παράγονται παράλληλα από το αργό πετρέλαιο μέσα στο διυλιστήριο, απλώς σε διαφορετικές θερμοκρασίες απόσταξης. Το ποιο θα κοστίσει περισσότερο στην αντλία εξαρτάται από το πόσο κοστίζει η επεξεργασία του, ποιοι το ζητάνε και πόσο το φορολογεί το κράτος.
1. Το diesel κινεί τον πλανήτη, η βενζίνη μόνο τα Ι.Χ.
Αν ακριβύνει η βενζίνη, ο μέσος οδηγός θα κόψει τις άσκοπες βόλτες του Σαββατοκύριακου και η ζήτηση θα πέσει. Με το diesel αυτό δεν γίνεται. Είναι το καύσιμο της παγκόσμιας οικονομίας: καίγεται από φορτηγά, πλοία, τρένα, τρακτέρ, γεννήτριες και βαριά μηχανήματα. Οι μεταφορές και η βιομηχανία δεν μπορούν να πατήσουν φρένο επειδή ανέβηκε η τιμή, οπότε αγοράζουν όσο κι αν κάνει.
2. Ο πόλεμος της θέρμανσης και τα κλειστά διυλιστήρια
Τα τελευταία χρόνια έκλεισαν αρκετά διυλιστήρια στην Ευρώπη λόγω της πράσινης μετάβασης, μειώνοντας την παραγωγική ικανότητα. Ταυτόχρονα, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι περιορισμοί στις ρωσικές εξαγωγές χτύπησαν κατευθείαν τα ευρωπαϊκά αποθέματα. Και σαν να μην έφτανε αυτό, κάθε χειμώνα τα διυλιστήρια μοιράζουν την ίδια γραμμή παραγωγής ανάμεσα στο πετρέλαιο κίνησης και το πετρέλαιο θέρμανσης. Όταν πιάνουν τα κρύα, η προσφορά για κίνηση στενεύει και η τιμή εκτοξεύεται.
3. Το «καθαρό» diesel κοστίζει ακριβά
Το diesel που ξέραμε πριν 20 χρόνια ήταν φθηνό γιατί ήταν «βρώμικο». Οι αυστηροί ευρωπαϊκοί κανόνες για τους ρύπους υποχρέωσαν τα διυλιστήρια να αφαιρούν σχεδόν όλο το θείο (αποθείωση) και να αναμειγνύουν το καύσιμο με ακριβότερα βιοκαύσιμα (biodiesel). Αυτή η έξτρα χημική επεξεργασία ανέβασε το κόστος παραγωγής του στα ύψη.
4. Ο φόρος δεν φτάνει πια για να σώσει την κατάσταση
Στην Ελλάδα, το diesel ήταν φθηνότερο μόνο για έναν λόγο: το κράτος του έβαζε πολύ χαμηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) σε σχέση με τη βενζίνη, ώστε να στηρίξει τους επαγγελματίες και τις μεταφορές. Ακόμα και σήμερα, η βενζίνη φορολογείται βαρύτερα ανά λίτρο. Όμως, η διεθνής τιμή διυλιστηρίου του diesel έχει ξεφύγει τόσο πολύ προς τα πάνω, που υπερκαλύπτει ακόμα και τη φορολογική «έκπτωση» που έχει στην Ελλάδα.
Αξίζει τελικά σήμερα το diesel;
Αν κοιτάς μόνο την ταμπέλα του πρατηρίου, απογοητεύεσαι. Στην πράξη, όμως, ένας σύγχρονος πετρελαιοκινητήρας καίει κατά μέσο όρο 20% με 30% λιγότερα λίτρα στα 100 χιλιόμετρα σε σχέση με έναν αντίστοιχο βενζινοκινητήρα. Επομένως, για όποιον γράφει χιλιάδες χιλιόμετρα τον χρόνο, το diesel παραμένει πιο οικονομικό στη χρήση — απλώς η απόσβεση αργεί πλέον πολύ περισσότερο.

Δημοσίευση σχολίου